skip to Main Content
Column: Terug In De Tijd

Column: Terug in de tijd

Daar staan ze, naast elkaar, op de tafel in onze woonkamer. Twee draagbare computers van mijn favoriete merk Apple. Links de allereerste portable computer die Apple dertig jaar geleden maakte en daarnaast het laatstverschenen model van nog geen paar weken oud. De oude, prachtige, complete en nog goed werkende Apple IIc uit 1986 met daarnaast mijn splinternieuwe MacBook 12 inch. Ik zit er achter en ik kijk naar deze twee apparaten die ieder voor zich een computertijdperk definiëren, verschillende werelden bijna.

column_terug_in_de_tijd_1

De nieuwe MacBook werd een paar dagen geleden op mijn werkadres afgeleverd, pas een week of drie nadat ik hem online bij Apple had besteld. De IIc heb ik vorige week opgehaald in Boxtel, bij een man die zijn zolder had opgeruimd in verband met zijn aankomende 7 jaar durende wereldreis. De ene gekocht bij de online Apple Store en door UPS afgeleverd, de andere opgehaald bij een aardige man in zijn tijdelijk tuinhuisje achter een boerderij en in een grote doos meegenomen naar Amsterdam. Twee totaal verschillende belevenissen. De man deed zichtbaar met moeite afstand van zijn oude computer. Hij had hem in 1986 zelf gekocht en veel gebruikt maar de laatste jaren stond de Apple op zolder in een doos. Ik heb hem toen maar uitgenodigd om na terugkomst in Amsterdam langs te komen voor een kop koffie om zijn oude Apple IIc nog eens terug te zien. Hij zou dat doen, zei hij. Ik gaf hem mijn adres.

De Apple IIc. Ik heb het altijd een prachtige computer gevonden. Slank, wit en heel mooi vormgegeven. De IIc was nog maar het tweede computermodel dat Apple destijds – helemaal aan het begin van het bestaan van het nu niet meer weg te denken merk – op de markt bracht. In eerste instantie in een grotere kast maar later ook in een “compacte” en draagbare variant. Vandaar ook de “c”. Het was de tijd waarin Apple haar eerste grote populariteit beleefde, het goed ging met het bedrijf en ze nog niet waren weggeblazen door het PC- en Windows geweld. Toen Steve Jobs nog bij Apple aan het roer stond en techneut en business partner Steve Wozniak nog verantwoordelijk was voor de elektronische ontwerpen van de Apple computers.

Het stond al vele jaren op mijn to-do lijstje om een Apple IIc te bemachtigen. Ik had daarom de gewoonte om eens in de zoveel tijd op Marktplaats te kijken of er een werd aangeboden. Ik had niet zo veel hoop meer omdat ik de vraagprijzen van werkende exemplaren steeds verder had zien stijgen en ze vrij schaars bleven, vooral in Nederland. Dit keer had ik echter ineens geluk. Dit betreffende apparaat stond er net een dag op en was nog in complete en werkende staat! De gehele set was inclusief originele Apple floppy’s, 5¼ inch, jawel, van die slappe grote diskettes, een modem, een externe floppyunit en de originele Apple handleiding en leerboeken. Zelfs de aankoopbon uit 1986 zat er nog bij! Ruim vijfendertig honderd gulden kostte de IIc destijds maar inclusief de software, het modem, de losse bijpassende monitor en standaard was de totaalprijs maar liefst zesduizend gulden.

column_terug_in_de_tijd_2

De IIc is een ontzettend cool ding! Ik heb hem bij thuiskomst helemaal uit elkaar gehaald om hem schoon te poetsen en om de binnenkant te kunnen bekijken. Je ziet alles heel erg mooi zitten. De grote printplaat met van die grote chips erop. De processor, de geheugenchips, de input en output chips en de poorten. Alles is ruim en overzichtelijk op het moederbord gesoldeerd. Je kunt de verbindingen tussen de componenten met je vinger volgen. Platte kabeltjes lopen naar de interne floppyunit en het keyboard, dat als een los element in de platte kast is ingebouwd. De toetsen van dat keyboard zijn groot, ze voelen sponzig en vreemd aan en zit een vreemde rubberen plaat aan de achterkant waarmee de vering van de toetsen wordt geregeld. Onvergelijkbaar met de ultraplatte toetsjes met nauwelijks ‘diepte’ van de nieuwe MacBook. Er zijn hier en daar schakelaartjes en ledlampjes voor de voeding en wanneer de floppy in gebruik is. Het ziet er netjes, degelijk en kwalitatief hoogwaardig uit. Ik heb wel eens gelezen dat Steve Jobs ook voor de onzichtbare binnenkant van zijn producten perfectie nastreefde en ik denk dat dit binnenin de Apple IIc heel goed zichtbaar is.

column_terug_in_de_tijd_3

De nieuwe MacBook is een hele kleine, platte en lichte computer. Het ‘retina’ display is 12 inch en zit daarmee qua afmeting precies tussen de 11 en 13 inch MacBook Air in. Dat scherm is gewoonweg prachtig. De kleuren springen er van af en alles is strak en scherp. De MacBook is voorzien van alles wat een redelijk gewone computergebruiker tegenwoordig nodig heeft. Het klopt dat er weinig aansluitmogelijkheden zijn. Met uitzondering van de koptelefoonuitgang en die enkele multifunctionele usb-c aansluiting is de behuizing te plat om meer poorten te kunnen huisvesten. Hier zijn compromissen gesloten en is gekozen voor elegante vormgeving, draagbaarheid en het zo laag mogelijk houden van het gewicht. De doelgroep die Apple met deze nieuwe MacBook voor ogen heeft zal dat een zorg zijn, denk ik. Mij in ieder geval wel. Ik sluit af en toe een usb-stick, een portable harddisk of een ander usb-apparaat aan maar daar blijft het wel bij. Ik gebruik vooral wat er wél inzit. De ruime SSD ‘schijf’ van 512 Gb (tussen haakjes want er draait niks in deze MacBook, zelfs geen ventilator!), de 8 Gb geheugen, snelle wifi, bluetooth, de zeer goed klinkende ingebouwde speakers, de ingebouwde camera (niet geweldig, zeker niet bij weinig licht), het lekkere toetsenbord en het bijna magische ‘force touch trackpad’. Dit nieuwe trackpad is in feite een vastliggende (dus bewegingsloze) glasplaat met ingebouwde druksensoren die ‘voelen’ dat je er op drukt, waarna de onder het touchpad verborgen ‘taptic engine’ een trilling geeft waarmee de ‘klik’ wordt gesimuleerd. Vernuftig en – je gelooft het niet, maar probeer het maar eens – het is waarachtig nét alsof je een ouderwetse trackpad-klik voelt!

column_terug_in_de_tijd_4

Ik type deze tekst op mijn nieuwe MacBook terwijl ik tegelijkertijd via iTunes luister naar muziek, op de achtergrond de Foto’s App mijn iCloud fotobibliotheek synchroniseert en er zo nu en dan een bericht en een mailtje binnenkomt. En dit is tegenwoordig volkomen normaal! Hoe anders was dat dertig jaar geleden toen de Apple IIc net verscheen. Het starten van de computer werd gedaan vanaf een floppy die eerst in het apparaat moest worden gestoken. De programma’s werden gestart door weer een andere floppy in de ingebouwde of de externe floppyunit te doen en het systeem dan opnieuw op te starten. Met veel geluid werd de floppy dan gelezen en startte de applicatie op. Een van de eerste leuke dingen die ik met mijn ‘nieuwe’ Apple IIc deed nadat ik hem had schoongemaakt was het starten van de antieke AppleWorks tekstverwerker die ik bij het systeem had gekregen. Ik heb een tekstje getypt en toen … Tsja, niks. Ik kon het bestandje opslaan op een datafloppy of printen maar ik heb geen printer voor die oude Apple. E-mailen, posten op Facebook, kopiëren via het netwerk, op een stickje zetten, … dat kon allemaal niet. De IIc is een volledig ‘standalone’ PC waarmee je vooral alleen werkt. Een ‘Personal Computer’ zoals Personal oorspronkelijk de bedoeling was. In 1986 bestond internet, e-mail, bluetooth, usb en wifi nog helemaal niet, dus ‘communiceren’ was er bij de Apple computers van die tijd niet bij. Ik heb toen maar een foto van de tekst genomen met m’n iPhone!

column_terug_in_de_tijd_5

Twee werelden die naast elkaar op tafel staan. Ik vind het een voorrecht om beide tijdperken te hebben mogen meemaken en om me nu in 2015 te kunnen verwonderen over hoe het allemaal ooit begonnen is en hoe de wereld veranderd is in die dertig jaar. Alles waar die nieuwe MacBook voor staat en wat je er mee kan doen is niet meer weg te denken in de moderne wereld en dat terwijl we relatief gezien nog niet eens zo heel lang geleden zaten te rommelen met floppy’s en de groene tekst op de beeldschermen waar net tachtig tekens op een rijtje pasten prachtig en state of the art vonden.

Ik heb me de afgelopen week afgevraagd welk apparaat ik nu eigenlijk mooier vind. De oude IIc of de nieuwe MacBook en ik heb daar best even over moeten nadenken maar het is toch de MacBook geworden, omdat ik vooruitkijk en verder wil en geniet van alles wat onze moderne tijd ons biedt maar toch …. Toen ik met de Apple IIc bezig was, een paar floppy’s formatteerde met het Systeem functies programma en vooral tijdens het typen van dat verhaaltje in AppleWorks, kijkend naar dat kleine – bijna lieve – schermpje met die al die groene lettertjes en tekentjes, toen droomde ik langzaam weg en was ik even terug in 1986 en genoot ik van het gevoel van rust en tevredenheid die over me heen daalde. Alsof ik in een lagere versnelling terechtkwam en meer bewust en intens bezig was met datgene waarmee ik op dat moment bezig was. Het was ik, de Apple IIc, het schermpje en de sponzige toetsjes en verder even helemaal ……… niks.

Back To Top